حسن عزیزی

بدنبال انتشار خبری مبنی بر مذاكرات سیاسی میان برخی از رهبران طالبان و برخی از مقامات مربوط به ملل متحد در دوبی، این نتیجه به دست می آید كه حمایت از مصالحه با طالبان از یك ایده و تفكر شخصی خارج شده و در حال فراگیر شدن می باشد.

پیش از این تنها دولت افغانستان طرح مذاكره با طالبان را به عنوان یك راه حل سیاسی برای خاتمه دادن به بحران افغانستان اعلام می كرد. آقای كرزی بار بار و در كنفرانس های خبری متعدد و یا بیانیه ها و سخنرانی هایش از مذاكره با طالبان یاد آوری كرده و اعضای گروه طالبان و حزب اسلامی گلبدین حكمتیار را به روی آوردن به مذاكره تشویق می كرد.

اما اكنون چنین به نظر می رسد كه روحیه مذاكره با طالبان به عنوان راه حل مناسب در میان بسیاری از حامیان دولت افغانستان نیز بوجود آمده است. به عنوان نمونه در جریان برگزاری كنفرانس لندن دیده شد كه بسیاری از كسانی كه در این كنفرانس حضور داشتند از آن حمایت و جانبداری خویش را اعلام كردند و حتی نسبت به اجرا شدن آن ابراز تعهد كردند.

جالب این بود كه در گذشته برخی از تشكل های سیاسی و غیر سیاسی و شماری از تحلیلگران از مذاكره با طالبان انتقاد كرده و آن را راه حل نمی دانستند. اما اكنون این نظر در حال سراسری شدن می باشد كه مذاكره می تواند مشكل افغانستان را به پایانش نزدیك كرده و آینده صلح آمیز برای افغانستان را محقق سازد.

بسیاری از كشورهای اسلامی نیز از مصالحه با طالبان اعلام حمایت كرده اند. عربستان سعودی به عنوان یكی از كشورهایی كه در جهان اسلام از تاثیر گذاری فراوانی برخوردار می باشد، از دیر زمان از مذاكره اعلام حمایت كرده و در جریان دو سال اخیر بار بار در راستای محقق سازی این امر پیشقدم نیز گردیده است و مذاكرات غیر رسمی را نیز سازمان دهی كرده است.

پاكستان نیز كه در صورت رفتار صادقانه می تواند نقش مناسبی در آرام سازی اوضاع افغانستان و تثبیت صلح در كشور داشته باشد، از مذاكره با طالبان جانبداری كرده است. برخی از كارشناسان و تحلیلگرانی كه نسبت به روابط منطقه ای و اثرات جنگ در افغانستان به پاكستان آگاهی و اطلاع دارند به این باور می باشند كه ادامه جنگ در افغانستان بر شرایط داخلی پاكستان نیز تاثیر می گذارد. از همین جهت پاكستان از مصالحه در افغانستان باید جانبداری و حمایت كند.

برای اثبات این مدعا می توان شرایط موجود در پاكستان را مثال داد. اینكه دیده می شود در این روزها و از شش ماه به این طرف در شمال پاكستان یك جنگ تمام عیار در جریان می باشد و باعث درگیر شدن اردوی پاكستان در این جنگ گردیده است، یكی از عمده دلایل آن ادامه جنگ در افغانستان و نفوذ روحیه جنگ طلبی در نزد طالبان پاكستان بوده است.

با ادامه جنگ در افغانستان و بر سرزبان افتادن طالبان در افغانستان، طالبان پاكستانی نیز تشویق شدند تا درگیر جنگ شوند. اگرچه طالبان پاكستانی درداخل سرحدهای افغانستان نیز در حمایت از طالبان افغانستان به جنگ پرداخته اند، زیرا بصورت مكرر دیده و شنیده شده است كه افرادی با تابعیت پاكستانی از صفوف طالبان دستگیر شده اند. اما در داخل پاكستان نیز آتش یك جنگ تمام عیار روشن گردیده است و این نشان می دهد كه ادامه جنگ در افغانستان به نفع كشورهای منطقه نیز نمی باشد.

تركیه به عنوان یكی از كشورهایی كه می تواند بر سیاست كلی منطقه اثرگذار واقع گردد و به عنوان یك عضو سازمان ناتو در جهت هدایت و سازماندهی افكار مشترك اعضای ناتو نیز اثر گذار واقع گردد، از كشورهایی است كه از مصالحه در افغانستان اعلام جانبداری كرده است. رییس جمهور تركیه بدنبال میزبانی نشست مشترك رهبران سه كشور افغانستان، پاكستان و تركیه در كشور خود، تصریح كرد كه از مصالحه با طالبان حمایت می كند و حتی حاضر است در این راستا میانجیگری كرده و نقش عملی در این راستا به انجام برساند تا در تحقق مصالحه كمك شود.

مقامات روسی نیز بار بار از راهكار های سیاسی برای خاتمه جنگ و مناقشه در افغانستان جانبداری كرده اند كه اگر به دقت به آن دیده شود، معنا و مفهومش همان مصالحه و خاتمه دادن جنگ میان دولت افغانستان و طالبان از طرق سیاسی می باشد. حمایت روسیه نیز نشان می دهد كه افكار جهانی از مصالحه به عنوان یك راه حل معقول و منطقی برای جنگ افغانستان اعلام حمایت می كند.

به اساس خبرهایی كه در این خصوص منتشر شده است، گفته شده است كه در جریان كنفرانس لندن مبلغ 140 میلیون دالر برای اجرای پروسه مصالحه ملی در افغانستان از سوی جامعه جهانی و كشورهای كمك كننده به افغانستان تعهد گردیده است. این نشان می دهد كه جامعه جهانی نیز به این باور رسیده اند كه مصالحه می تواند یك راه حل معقول برای حل مشكلات در افغانستان باشد.

از چند روز به این طرف خبر انجام مذاكره میان شماری از مقامات مربوط به ملل متحد با برخی از اعضای طالبان در دبی انتشار یافته است. البته هم منابع مربوط به طرفین مذاكره به صراحت آن را مورد تایید قرار نداده اند و حتی طالبان این موضوع را منكر شده اند، اما نفس انتشار این خبر نشان می دهد كه مذاكره و مصالحه نزدیك است كه به عنوان گزینه اول برای پایان یافتن جنگ در افغانستان معرفی شود.